Umhlaba Ungowethu

Ngenkathi uMasipala weTheku uqamba kabusha imigwaqo yawo eminingi eminyakeni embalwa edlule, omunye wemigwaqo emikhulu yedolobha washintshwa ukuba u-West Street waba u-Dr Pixley KaSeme Street. Ikheli le- Durban City Hall, isakhiwo esinomlando nesibalulekile ngokwenhlangano yenkululeko, lishintshile ngenxa yalokho. Ukuqanjwa kabusha kuka-West Street mhlawumbe kwaba olunye lwezinguquko ezibaluleke kakhulu ezenziwayo futhi kukhomba iqhaza elibalulekile uKaSeme alibamba emlandweni … Read more

Ingdima ye-Castle Beer Company eBhambatha Rebellion

Ngo-1906, iNkosi uBhambatha kaMancinza yahola umbuso wamaNgisi ‘eZululand’, iphikisana nalokho okwakwaziwa njengentela yokuvota. Empeleni kusukela ngo-1906 kuya ku-1909, intela yokuvota yayihlangene nezinye izintela ukucindezela abantu abakhuluma isiZulu ohlelweni lwabasebenzi bekoloni. Ezinye izintela – zamadokodo, izinja nomshado – bezilokhu zikhona kusukela cishe ngo-1848 futhi ‘intela yokuvota’ yengeze u- £ 1 ngomuntu ngamunye (okwakulingana no- £ 110 … Read more

UJohannes Nkosi: 3 Sebthemba 1905 – 19 Disemba 1930

Umhlaka-16 Disemba uphambenenomlando waseNingizimu Afrika. Kwabaningi abakhuluma isiBhunu lolu suku kwakuwukugubha ukunqoba kwe-Voortrekkers ukunqoba amaZulu ku-Battle of Blood River ngo-1838 kanti abantu abamnyama baseNingizimu Afrika bathola ukuthi lo mgubho wawucasula, njengoba usuku lwalumele ukulahleka komhlaba kanye nenkululeko ehambisanayo , nokufa kwenduna enkulu yakwaZulu, iNkosi uDingane. Ngesikhathi sokuphela kweminyaka yama-1920 kanye nama-30s, abasebenzi base-Afrika banza imibhikisho … Read more

UMqulu Wenkululeko

Usuku lwamaLungelo Abantu, olukusasa eNingizimu Afrika, luyisikhumbuzo futhi lungumgubho. Sikhumbula inqwaba yabantu abafa e-Sharpeville ngomhlaka-21 Mashi 1960, kanye nenqwaba yabanye abafa belwela inkululeko ngesikhathi sobandlululo. Sigubha ibanga esesilihambile njengezwe kusukela ngo-1994 ekwamukeleni amalungelo ezakhamuzi ayisisekelo. La malungelo awumgogodla weentando yeningi kithi, futhi afakwe kuMthethosisekelo wethu, owaziwa njengentuthuko enkulu emhlabeni. Isahluko sesibili soMthethosisekelo siqukethe Umqulu Wamalungelo … Read more

I-Sharpeville neNdaba yaseCato Manor

Usuku Lomhlaba Wonke Lwamalungelo Abantu lugujwa ngomhlaka 10 Disemba njalo ngonyaka ukuhlonishwa ukwamukelwa kweZizwe Ezihlangene zincela ku- Universal Declaration of Human Rights ngo-1948. Kodwa eNingizimu Afrika sikhumbula uSuku Lwamalungelo Abantu ngomhlaka 21 Mashi, ukukhumbula imicimbi eyenzeka ngalolu suku ngo-1960, ngesikhathi amaphoyisa evulela ngenhlamvu ebhekise kubabhikishi, abulala abantu abangama-69, futhi alimaza kabi abanye abangu-180. Akwaziwa ngokuqiniseka … Read more

I-Sharpeville Massacre

Isehlakalo somhlaka 21 Mashi 1960, kamuva esaziwa ngokuthi yi-Sharpeville Massacre, esinye sezikhathi ezethusayo kakhulu emlandweni waseNingizimu Afrika. Kunezinhlobo ezahlukahlukene zendaba – abanye abantu babike ukuthi abesilisa nabesifazane ababebuthene esiteshini samaphoyisa e-Sharpeville babebhikisha ngokuthula, kanti abanye bethi isixuku besijikijela amatshe – kodwa okungaphikiswa muntu ukuthi inqwaba yabantu baseNingizimu Afrika balahlekelwe yimiphefumulo yabo ezandleni zamaphoyisa aseNingizimu Afrika, … Read more